ฟุตบอลโลก 2026 เป็นทัวร์นาเมนต์ที่ครองความเป็นที่สุดและทำลายสถิติต่างๆ ตั้งแต่ บอลโลกที่ใหญ่ที่สุดในประวัติศาสตร์ คือ เป็นครั้งแรกที่มี 48 ทีม มี 3 ประเทศที่ร่วมกันเป็นเจ้าภาพ เตะกัน 16 สนาม และมีจำนวนนัดมากที่สุด คือ 104 นัด
และเมื่อผ่านไป 72 นัดในรอบแรก Reuter รายงานว่ารอบแบ่งกลุ่มมีค่าเฉลี่ยมากถึง 2.95 ประตูต่อเกม และมีเกมการเล่นที่ไหลลื่นและเข้มข้นขึ้น ทำฟาวล์กันน้อยลง นี่ยังไม่นับสถิติส่วนตัวของนักเตะอย่าง Lionel Messi และ Cristiano Ronaldo ที่ต่างเขียนประวัติศาสตร์ของตัวเองในบอลโลกไว้เรียบร้อยแล้วในรอบแรกเท่านั้น
แต่อีกหนึ่งสถิติที่ถูกจับตาว่าอาจถูกทำลายลงคือ ความร้อนของสภาพอากาศที่มีแนวโน้มสูงกว่าฟุตบอลโลกครั้งก่อนๆ ตามโลกที่กำลังร้อนขึ้นอย่างต่อเนื่อง และเป็นประเด็นที่หยิบยกขึ้นมาถกเถียงกันในวงการฟุตบอลของโลก เพราะมันกำลังส่งผลไปถึงร่างกาย ฟอร์มการเล่น และสุขภาพระยะยาวของนักเตะในสนามด้วย
จากวันนี้จนถึงนัดชิง เหลืออีกไม่เกิน 3 สัปดาห์ กับอีก 16 นัด ดาต้า แฮทช อยากชวนทุกคนมาสำรวจข้อมูลความร้อนของอากาศที่กำลังเดือดแข่งกับเกมฟุตบอลในสนาม ตั้งคำถามต่อการเลือกช่วงเวลาของฟุตบอลโลก สนาม และเมืองเจ้าภาพของการแข่งขัน ไปจนถึงการบริหารจัดการทัวร์นาเมนต์สำคัญในอนาคตภายใต้ความล้าของนักฟุตบอลที่ต้องเตะตลอดซีซั่น
ฟุตบอลโลกที่ร้อนที่สุด? สัญญาณเตือนจากฟุตบอลชิงแชมป์สโมสรโลก 2025
ฟุตบอลโลก 2026 เปิดฉากขึ้นแล้ว นักฟุตบอลที่ดีที่สุดของโลกกำลังแข่งขันเพื่อหาทีมที่ดีที่สุด แต่ในสนามนี้พวกเขาไม่ได้เจอแค่คู่แข่งฝั่งตรงข้าม อีกหนึ่งคู่แข่งที่พวกเขาต้องเผชิญร่วมกันคือสภาพอากาศร้อนที่กำลังทวีความรุนแรงขึ้น
หลายฝ่ายคาดการณ์ว่าทัวร์นาเมนต์ครั้งนี้อาจกลายเป็นหนึ่งในฟุตบอลโลกที่ร้อนที่สุดเท่าที่เคยมีมา
ภาพนี้เริ่มชัดขึ้นจากรอบแบ่งกลุ่ม โดยตลอด 72 นัดที่ผ่านมา อุณหภูมิเฉลี่ยอยู่ที่ราว 24.8 องศาเซลเซียส และมีถึง 13 นัดที่แข่งขันภายใต้อุณหภูมิเกิน 30 องศาเซลเซียส ใกล้เคียงกับฟุตบอลโลกครั้งก่อนที่การ์ตาร์ (24.97 องศา)
และเป็นไปได้ว่าอุณหภูมิจะยิ่งไต่ระดับสูงขึ้นเมื่อการแข่งขันดำเนินเข้าสู่ช่วงกลางฤดูร้อนในหลายเมืองเจ้าภาพ ทำให้อุณหภูมิเฉลี่ยตลอดการแข่งขันอาจขยับเข้าใกล้ศึกฟุตบอลชิงแชมป์สโมสรโลก 2025 (FIFA Club World Cup 2025) ซึ่งสหรัฐอเมริกาเป็นเจ้าภาพเช่นกันและจัดขึ้นในช่วงเดือนเดียวกัน ทัวร์นาเมนต์นี้จบลงด้วยอุณหภูมิเฉลี่ย 26.9 องศา
หรือแม้แต่ทาบสถิติอุณหภูมิเฉลี่ยของฟุตบอลโลก 1994 ซึ่งจัดขึ้นในสหรัฐอเมริกาและมีอุณหภูมิเฉลี่ยสูงถึง 27.6 องศาเซลเซียส โดยบางนัดแข่งขันท่ามกลางอุณหภูมิสูงถึง 38–40 องศาเซลเซียส จนถูกสื่อบางแห่งขนานนามว่า”หนึ่งในการแข่งขันฟุตบอลโลกที่เผชิญความเครียดจากความร้อนมากที่สุดในประวัติศาสตร์” (one of the most heat-stressed tournaments in history) 1
มากกว่าคู่แข่งในสนาม คือแข่งกับสภาพอากาศ นักฟุตบอลต้องรับมือความร้อนเพิ่มขึ้น
แฟนบอลชาวไทยเห็นตัวเลขอุณหภูมิเหล่านี้อาจรู้สึกว่าไม่ได้ร้อนจัดเมื่อเทียบกับสภาพอากาศในบ้านเรา แต่ในทางการกีฬา ผู้เชี่ยวชาญไม่ได้วัดกันแค่อุณหภูมิอย่างเดียว แต่วัด “ความร้อนที่ร่างกายต้องรับมือ” โดยคิดจากอุณหภูมิ ความชื้น แสงแดด และลม ปัจจัยเหล่านี้มีผลต่อการระบายความร้อนของร่างกาย ค่าพวกนี้ถูกนำมาคิดรวมกันเป็นดัชนี Wet Bulb Globe Temperature (WBGT)
เมื่อค่า WBGT ขยับขึ้นไปถึงระดับ 26–28 องศาเซลเซียสขึ้นไป ร่างกายจะเริ่มระบายความร้อนได้ยากขึ้น และเสี่ยงต่อภาวะอ่อนล้าจากความร้อน (heat exhaustion) ภาวะขาดน้ำ (dehydration) และโรคลมแดด (heat stroke) จะเพิ่มสูงขึ้นตามไปด้วย แม้นักกีฬาอาชีพอาจฝึกหนักและทนกับอากาศได้มากกว่า แต่ก็งานศึกษาพบว่าความร้อนที่สูงขึ้นนี้ทำให้ระยะการวิ่งและความเร็วในสนามลดลง2
ในการแข่งขัน Club World Cup 2025 มีการแข่งขันอยู่ 4 นัดที่นักเตะต้องเล่นภายใต้ความร้อน WBGT สูงเกิน 28 องศาเซลเซียส และมีอีกถึง 17 นัดอยู่ในช่วง 26–28 องศาเซลเซียสนี้ก็เป็นสาเหตุที่ทำให้หลายฝ่ายกังวลเกี่ยวกับผลกระทบต่อนักเตะในฟุตบอลครั้งนี้3
พอเราลองคำนวณตัวเลข WBGT แบบคร่าวๆ ในรอบแบ่งกลุ่ม ก็จะเริ่มเห็นภาพที่น่ากังวลขึ้นจริง ๆ เพราะมีราว 15 นัดที่ค่า WBGT ขยับขึ้นไปแตะระดับ 26 องศาเซลเซียสขึ้นไปแล้ว โดย 10 นัดอยู่ในสนามที่มีระบบควบคุมอุณหภูมิ (ได้แก่ ดัลลัส แอตแลนตา และฮูสตัน) แต่ยังมีอีก 5 นัดที่แข่งในสนามเปิดที่ไม่มีระบบช่วยลดผลความร้อน และในรอบถัดไป จะแข่งขันกันในช่วงเดือนกรกฎาคม ซึ่งเป็นช่วงกลางฤดูร้อนในทวีปอเมริกาเหนือ ความร้อน WBGT ก็น่าจะระอุขึ้นไปอีก
บอลโลก ใน เดือนเดือด มิถุนาร้อนแล้ว กรกฎาร้อนกว่า ความเสี่ยงของนักเตะและแฟนบอล
ความร้อนของอากาศในการแข่งขันช่วงนี้เป็นสิ่งที่คาดการณ์กันอยู่แล้ว แต่หากรู้แล้ว ทำไมฟีฟ่าถึงเลือกให้ฟุตบอลโลกแข่งขันในเดือนมิถุนายนและกรกฎาคม ซึ่งเป็นช่วงที่ร้อนที่สุดของปีในหลายเมืองของอเมริกาเหนือ
คำตอบส่วนหนึ่งอยู่ที่ตารางแข่งขันของฟุตบอลลีกยุโรป
โดยปกติลีกฟุตบอลสำคัญของยุโรป ไม่ว่าจะเป็นพรีเมียร์ลีก ลาลีกา บุนเดสลีกา หรือเซเรียอา จะเปิดฤดูกาลช่วงเดือนสิงหาคมและแข่งขันต่อเนื่องไปจนถึงเดือนพฤษภาคมของปีถัดไป ช่วงเดือนมิถุนายนและกรกฎาคมจึงเป็นช่วงเวลาสั้นๆ ที่นักเตะส่วนใหญ่ไม่มีภารกิจกับสโมสร และสามารถเดินทางมารับใช้ทีมชาติได้พร้อมกัน
ด้วยเหตุนี้ ฟุตบอลโลกจึงถูกออกแบบให้แข่งขันในช่วงกลางปีมาโดยตลอด การย้ายการแข่งขันไปช่วงปลายปีแบบฟุตบอลโลก 2022 ที่กาตาร์อาจช่วยลดความเสี่ยงจากอากาศร้อน แต่ก็จะส่งผลกระทบต่อชนกับโปรแกรมลีกยุโรป และยูฟ่าแชมเปียนส์ลีก
ชั่วโมงเดือด แดดเที่ยงในสนาม ไพรม์ไทม์หน้าจอยุโรป
แม้การจัดแข่งขันในช่วงหน้าร้อนจะพอมีเหตุผลรองรับและเข้าใจได้ แต่เมื่อดูรายละเอียดของโปรแกรมการแข่งขันทั้งหมด 104 นัด กลับพบว่ามีถึง 38 นัดที่ถูกกำหนดให้เตะในช่วงบ่าย ระหว่างเวลา 12.00 -15.00 ตามเวลาท้องถิ่น ซึ่งเป็นช่วงที่อุณหภูมิพุ่งสูงที่สุดของวัน
คำถามจึงตามมาว่า หากความร้อนคือความเสี่ยงที่ถูกพูดถึงอย่างชัดเจน ทำไมการแข่งขันจึงไม่ถูกขยับไปอยู่ในช่วงเย็นหรือกลางคืน เพื่อลดภาระความร้อนที่นักเตะต้องเผชิญในสนาม
หนึ่งเหตุผลสำคัญคงหนีไม่พ้นเรื่องของยอดผู้ชมและรายได้จากการถ่ายทอดสด ตลาดยุโรปยังคงเป็นตลาดผู้ชมที่ใหญ่ที่สุดของฟุตบอลโลก และเป็นแหล่งรายได้จากลิขสิทธิ์ถ่ายทอดสดที่มีมูลค่าสูงที่สุด โดยมีมูลค่าราว 1.4 พันล้านดอลลาร์สหรัฐ สูงกว่าตลาดอเมริกาเหนือซึ่งเป็นเจ้าภาพการแข่งขันเสียอีก4
เมื่อเราแปลงเวลาแข่งขันจากเมืองเจ้าภาพในอเมริกาเหนือกลับมาเป็นเวลาของสหราชอาณาจักร จะเห็นว่าจำนวนแมตช์จำนวนหนึ่งกระจุกตัวอยู่ 30 นัด ในช่วงเวลา 2-3 ทุ่ม ซึ่งเป็นไพร์มไทม์ของผู้ชมยุโรป
ตัวอย่างเช่น การแข่งขันเวลาเที่ยงในเมืองซานฟรานซิสโก (ฝั่งตะวันตกของสหรัฐฯ) และ 15.00 น. ในเมืองไมอามี (ฝั่งตะวันออกของสหรัฐฯ) จะตรงกับเวลา 20.00 น. ในสหราชอาณาจักร ซึ่งล้วนเป็นช่วงเวลาที่เหมาะกับการรับชมของผู้ชมชาวยุโรป ที่ไม่ใช่สำหรับแฟนบอลไทยที่เมลาโทนินเริ่มทำงาน (5 ทุ่มถึงตีสอง) ร่างกายกำลังส่งสัญญาณว่าควรนอนได้แล้ว
ลองคิดกลับกัน หากขยับการแข่งขันไปเตะช่วงค่ำเพื่อหลีกเลี่ยงอากาศร้อน เช่น 20.00 น. ตามเวลาท้องถิ่น เวลาในยุโรปจะกลายเป็นช่วงหลังเที่ยงคืนหรือเช้ามืดทันที ส่งผลกระทบต่อจำนวนผู้ชมและมูลค่าทางการค้าของการถ่ายทอดสดอย่างหลีกเลี่ยงไม่ได้
ทั้งหมดนี้สะท้อนให้เห็นว่า “เวลาแข่งขัน” ไม่ได้ถูกกำหนดจากความเหมาะสมของสภาพอากาศและความปลอดภัยของนักกีฬา แต่ขึ้นอยู่กับผลประโยชน์ทางเศรษฐกิจของอุตสาหกรรมฟุตบอลด้วย
เดือนแข่งร้อน ชั่วโมงเตะเสี่ยง แถมด้วยโลกที่เดือดกว่าเดิม
ความเสี่ยงจากความร้อนในฟุตบอลโลก 2026 ไม่ได้เกิดจากการจัดการแข่งขันในช่วงฤดูร้อนเพียงอย่างเดียว แต่ยังเป็นผลจากการเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศที่กำลังทำให้ฤดูร้อนของอเมริกาเหนือร้อนขึ้นกว่าเดิม
การวิเคราะห์ของ Climate Central พบว่า เกือบทุกสนามเจ้าภาพฟุตบอลโลก 2026 อุณหภูมิในช่วงเดือนมิถุนายน–กรกฎาคมเพิ่มสูงขึ้นอย่างมีนัยสำคัญจากอิทธิพลของการปล่อยก๊าซเรือนกระจก ตัวอย่างเช่น เมืองแอตแลนตามีอุณหภูมิเฉลี่ยสูงขึ้นราว 3.4 องศาเซลเซียสเมื่อเทียบกับช่วงทศวรรษ 1970 โดยประมาณ 3.0 องศาเซลเซียสของการเพิ่มขึ้นดังกล่าวเป็นผลจากการเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศที่เกิดจากมนุษย์เอง ส่วนอีก 0.4 องศามาจากปัจจัยทางธรรมชาติ5
ส่วนเมืองบอสตันมีอุณหภูมิเฉลี่ยสูงขึ้นราว 0.78 องศาเซลเซียส โดยแม้ว่าปัจจัยทางธรรมชาติจะมีแนวโน้มทำให้อากาศเย็นลง แต่กิจกรรมของมนุษย์ทำให้อุณหภูมิโดยรวมสูงขึ้น คล้ายกับนครนิวยอร์กและเมืองแคนซัสซิตี ขณะที่ลอสแอนเจลิสเป็นข้อยกเว้น เพราะปัจจัยธรรมชาติทำให้อากาศเย็นลงค่อนข้างมากจนหักล้างผลจากมนุษย์ ทำให้อุณหภูมิโดยรวมแทบไม่เปลี่ยนแปลง
Cooling break 3 นาทีพอไหม เมื่อนักเตะต้องเจอทั้งโลกเดือดและฤดูกาลที่ล้าเกินไป
FIFA เองยอมรับว่าความร้อนกำลังกลายเป็นความท้าทายใหม่ของฟุตบอลโลก และพยายามเพิ่มมาตรการรับมือสำหรับการแข่งขันครั้งนี้ ไม่ว่าจะเป็นการกำหนดให้ทุกนัดมีช่วงพักดื่มน้ำ 3 นาทีในแต่ละครึ่งการแข่งขัน การเลือกสนามแข่งขันที่โดมปิดและควบคุมอุณหภูมิ รวมถึงการติดตั้งม้านั่งสำรองและพื้นที่พักที่ควบคุมอุณหภูมิสำหรับผู้เล่นและทีมงานในสนามกลางแจ้ง
แต่หลายฝ่ายมองว่ามาตรการที่นำมาใช้ยังไม่พอ จุดที่ถูกตั้งคำถามมากที่สุดคือเกณฑ์ที่FIFA ใช้ในการประเมินความปลอดภัย ปัจจุบัน FIFA กำหนดว่าเมื่อค่า WBGT เข้าใกล้หรือสูงกว่า 32 องศาเซลเซียส ผู้จัดการแข่งขันจึงจะพิจารณาว่าควรใช้มาตรการเพิ่มเติมหรือไม่ และอาจเลื่อนการแข่งขันในกรณีที่สภาพอากาศรุนแรงมาก
แต่สำหรับสหภาพนักฟุตบอลอาชีพโลก (FIFPRO) และผู้เชี่ยวชาญด้านเวชศาสตร์การกีฬาหลายคน เกณฑ์ดังกล่าวสูงเกินไป พวกเขามองว่าความเสี่ยงต่อสุขภาพของนักกีฬาเริ่มเพิ่มขึ้นก่อนหน้านั้นมาก และควรเริ่มใช้มาตรการป้องกันตั้งแต่ค่า WBGT ประมาณ 26-28องศาเซลเซียส
ความกังวลเกี่ยวกับฟุตบอลโลก 2026 ไม่ได้เกิดจากอุณหภูมิที่สูงขึ้นเพียงอย่างเดียว แต่อยู่ที่นักฟุตบอลกำลังต้องเผชิญความร้อนในช่วงเวลาที่ร่างกายอาจมีความเหนื่อยล้าสะสมมากกว่าที่เคยเป็นมา
ตลอดหลายปีที่ผ่านมา ปฏิทินการแข่งขันฟุตบอลอาชีพมีความหนาแน่นขึ้นอย่างต่อเนื่อง ทั้งในระดับสโมสรและทีมชาติ รายการแข่งขันใหม่ถูกเพิ่มเข้ามา ขณะที่ระยะเวลาพักฟื้นกลับไม่ได้เพิ่มขึ้นตาม ไม่นับว่าการเดินทางข้ามประเทศและข้ามทวีปตลอดทั้งปี
นักเตะระดับแนวหน้าหลายคนต้องลงเล่นมากกว่า 50–60 นัดต่อฤดูกาล ซึ่ง FIFPRO ถือว่าเป็นภาระการแข่งขันmที่สูงเกินในหนึ่งฤดูกาล ตัวอย่างเช่น ในฤดูกาล 2025–2026ซึ่งจบลงในช่วงท้ายเดือนพฤษภาคม ก่อนเตะบอลโลกครั้งนี้ เวอร์จิล ฟาน ไดค์ ทีมชาติเนเธอร์แลนด์ ลงเล่นให้กับลิเวอร์พูลและทีมชาติรวมกันไปถึง 65 นัด ในจำนวนนี้เป็นแมตช์ที่มีระยะพักน้อยกว่า 5 วันถึงราว 42 นัด ขณะที่เออร์ลิง ฮาลันด์ ทีมชาตินอร์เวย์ ลงเล่นให้แมน ซิตี้และทีมชาติ 59 นัด และมี 38 นัดที่พักระหว่างเกมไม่ถึง 5 วัน
ผู้เล่นอย่างเอ็นโซ เฟร์นันเดซ ทีมชาติอาร์เจนตินา และเดแคลน ไรซ์ ทีมชาติอังกฤษ ก็เจอกับโปรแกรมแข่งขันถี่ทั้งในระดับสโมสรและทีมชาติคล้ายกัน
นอกจากความเหนื่อยล้าสะสมแล้ว นักเตะจำนวนมากยังต้องลงเล่นในสภาพอากาศที่ร้อนกว่าที่คุ้นเคยจากการเล่นให้สโมสร โดยเฉพาะทีมจากยุโรปอย่างสวีเดน อังกฤษ หรือเนเธอร์แลนด์ ซึ่งอาจต้องเผชิญอุณหภูมิในฟุตบอลโลกที่สูงกว่าค่าเฉลี่ยช่วงฤดูร้อนของลีกที่พวกเขาลงแข่งขันเป็นประจำ
นั่นหมายความว่า ฟุตบอลโลก 2026 ไม่ได้เป็นเพียงการแข่งขันท่ามกลางอากาศที่ร้อนขึ้น แต่ยังเป็นการแข่งขันของนักเตะที่อาจเข้าสู่ทัวร์นาเมนต์ด้วยความเหนื่อยล้าสะสมมากกว่าที่เคย และทนทานต่อความเครียดจากสภาพอากาศร้อนจัดได้ลดลงกว่าปกติ
นัดสุดท้ายของฟุตบอลโลกครั้งนี้ พวกเราจะรู้คำตอบว่าทีมชาติใดคือทีมที่ดีที่สุดในโลกของปี 2026 แต่คำถามที่ยังคงค้างอยู่สำหรับวงการฟุตบอลคือเราจะจัดการการแข่งขันฟุตบอลในยุคโลกเดือดอย่างไร ให้ยังสามารถรักษาสมดุลระหว่างความปลอดภัยของนักเตะ ผลประโยชน์ของอุตสาหกรรม และความสนุกของแฟนบอลทั่วโลก ไปอย่างลงตัว
- Inside Climate News. (2026, June 23). Weathering extremes at the World Cup as high heat and torrential rain hit games. https://insideclimatenews.org/news/23062026/todays-climate-world-cup-weather-extremes-heat-rain/ ↩︎
- Carmo, A. A. L., Souza-Junior, R. C. S., Ferretti, P. H. S., Gontijo, L. A., Prado, L. S., Teixeira-Coelho, F., Prímola-Gomes, T. N., Mündel, T., Bitencourt, D. P., Torres-Pinto, R. A., & Wanner, S. P. (2026). Physical performance in elite male soccer under extreme heat: A case study of the 2025 FIFA Club World Cup. Temperature, 13(1), 71–87. https://doi.org/10.1080/23328940.2026.2623745 ↩︎
- FIFPRO. (2025). The player health and performance impact: Overworked and underprotected — Men’s Player Workload Monitoring (PWM) Annual Report 2024/25. FIFPRO World Players’ Union. https://media.fifpro.org/media/g3ppki1p/english_pwm_men-s-annual-report_digital_single_page.pdf ↩︎
- Finance Football. (2026, May 21). How much are World Cup broadcasting rights worth? https://financefootball.com/en/2026/05/21/how-much-are-world-cup-broadcasting-rights-worth/ ↩︎
- Climate Central. (2026). 2026 World Cup stadiums: Extreme heat rising. https://www.climatecentral.org/climate-matters/world-cup-stadiums ↩︎